Hordhaca Gabayga: Magligii Bidcadda
Magligii Bidcadda waxaa tiriyay Caalimkii waynaa ahaana Muftiyada Islaamka qori-horaadkoodii Sheekh Cabdirisaaq Sheekh Axmed Yaasiin, oo ku suntanaa Caqiido saxan oo badhax la’, Cilmi nuurul-farqi leh iyo Caarifno xeel-dhowrsan.
Waxa uu ahaa Mu’alif suugaanta ku curiya luuqado badan, isagoo hodan ku ahaa Luuqada Af-Soomaaliga iyo Luuqada Carabiga oo ula mid ahayd.
Alle ha u naxariistee, Sheekhu waxa uu ka soo jeeday qoys lagu yaqaanay cilmi iyo tusaale-wanaag, kuwaas oo caan ku ahaa faafinta diinta Islaamka. Caalimku waxa uu nooga tegay dhaxal diineed oo mug leh, isagoo cimrigiisii ugu deeqay u adeegidda diinta iyo jidka toosan.
Dulucda Gabayga
Haddii aan u kuurgalno nuxurka gabaygan, waa mid ku raddiyaya bidcada, isagoo jawaab dhaxalgal ah u ah hal-abuur isku dayay inuu marin-habaabiyo bulshada Soomaaliyeed. Sheekh Cabdirisaaq waxa uu gabaygan ku muujiyay qodobo masiiri ah oo u baahnaa in dadka looga digo, si looga badbaado halaagga iyo baadiyaha; waana sababta ugu weyn ee dhalisay curinta suugaantan xambaarsan xujada iyo xaqiiqda.
Magligii Bidcadda: Waxa uu gabaygu ku bilaabmayaa sidatan:
- Mada gabayga nimanyahow beryahan, waanigaan marine.
- Mir buu xalayto ii yimid, sidii mowjad oo kala’e.
- Magligii bidcada dooxayaan, midigta haystaaye.
- Aan magowsho caawoo kaluu, muunad leeyahaye
————————————————– - Yaan madaxa liiliijay baad, tiro makhruunoowe.
- Macno maadan keenine cidlaad, soo macaac tiriyey.
- Inaad Nabiga maagaysay baan, meesha ka cadayne. (Scw)
————————————————– - Minbarkiisa Nabigoo dul koray, mahad Ilaahaye.
- Madaxiyo jidhkuna wada ruxmeen, oo xadrada muujay.
- Muslin iyo bukhaaraa warshoo, weyska Moog tahaye.
- Mirir baa qabliga kuu hurdoo, diintii kaa maraye.
- Makhruun yahow ka leef jaahil yahow, aan midhna aqoonin.
————————————————– - Qabri yaa dul mowliidsadaad, tiri makhruunoowe.
- Macno maadan keenine cidlaad, soo macaac tiriye.
- Inaad Nabiga maagaysay baan, meesha ka cadayne. (Scw)
————————————————– - Siyaarada Rasuulkaa maskumay, oo mirtow gudaye.
- Maantuu Rasuulkii qabriga, dhinac majaaliisay.
- Midigta bidix asxaabtuna fadhiga, meeris laga yeelay.
- Maantuu Quraaanka u akhriyay, ee wacdiga meershay.
- Muslin iyo Bukhaaraa warshoo, weyska moogtahaye.
- Mirir baa qalbiga kuu hurdoo, diintii kaa maraye.
- Makhruun yahow ka leef jaahil yahow, aan midhna aqoonin.
————————————————– - Madadkiyo manaaqiibtu waa, diinta madaxdeede.
- Mowlaha Ilaah baa ku yidhi, maaidiyo saade.
- Maryamiyo Alkahf-toona waa, kaa madowdahaye.
- Muslin iyo Bukhaaraa warshee, weyska moogtahaye.
- Mirir baa qalbiga kuu hurdoo, diintii kaa maraye.
- Makhruun yahow ka leef jaahil yahow, aan midhna aqoonin.
————————————————– - Mowliidka waa adiga inkira, maalin iyo layle.
- Masjidkii Rasuulkoo badnaan, laysku mari waayay.
- Maantuu Ixsaan Nabigu yidhi mari, amaantayda.
- Maantay asxaabtii dhamaan, maxaba oo yeysay.
- Munaafaqa iyo gaalada markii, lagu madoobaaday.
- Muslin iyo Bukhaaraa warshoo, weyska moogtahaye.
- Mirir baa qalbiga kuu hurdoo, diintii kaa maraye.
- Makhruun yahow ka leef jaahil yahow, aan midhna aqoonin.
————————————————– - Markan sheegay waxay diiday, ee ay marisay diinteenu.
- Munaafaqa dar aad keentay baan, midhadh ka faalayne.
- Maalkii dadwayaheed cuntee, malafsatee raacday.
- Magowsiga cashuurtaad liqdee, mala xalaalaysay.
- Muuminiintan aad laysayeed, waliba khayr mooday.
- Midh timir ah oo uu yuhuud, magansi kuu siiyay.
- Maalin iyo habeen lacagtan uu, gaalku kugu miisay.
- Muslimiintu inay kugu jeclaan, how malaynina’e.
- Mool naara bad dalaq ku tiri, maanka laga qaadaye.
- Makhruun yahow Insha Allaah dhakhsaa, Eebe kuu madhine.
————————————————– - Markaad waalidkaagii ku dhalay, gaal ku magacowday.
- Meher iguma dhalin aad ku tiri, maragna aan haysto.
- Markhaatiga inaad garac tahaad, maandhoow ii furiye.
- Mufsidnimadan aad keentay iyo, muran yahuudeedka.
- Muslimiintu inay kugu jeclaan, how malaynina’e.
- Mool naara bad dalaq ku tiri, maanka laga qaadye.
- Makhruun yahow Insha Allaah dhakhsaa, Eebe kuu madhine.
- Gadhankan maydhahee bixiyee, midiba meel aaday.
- Macwuusiyo surwaal laaban iyo, madaxa oo xiiran.
- Maryahaad haweenka u xidhee, digada maansheeyay.
- Markuu dumo habeenkuna kolkaad, sino maquursiisay.
- Muslimiintu inay kugu jeclaan, how malaynina’e.
- Mool naara baad dalaq ku tiri, maanka laga qaadye.
- Makhruun yahow Insha Allaah dhakhsaa, Eebe kuu madhine.
- Is mirqaamintaadiyo markaad, aayad marinaysid.
- Miisaalka sida heesta aad, ugu madiixaysid.
- Macnaheeda ood aragtid aad, daba-martaynaysid.
- Xaqoo muuqda maroor daalinkiyo, qudhun malookaynta.
- Muslin kaadhkii soo xidhashadii, magac ku doondoonka.
- Maxabaan qalbiga kaaga jirin, uunka maqashiinta.
- Muslimiintu inay kugu jeclaan, how malaynina’e.
- Mool naara baad dalaq ku tiri, maanka laga qaadye.
- Makhruun yahow Insha Allaah dhakhsaa, Eebe kuu madhine.
————————————————– - Mufti shiikha adigoon wax baran, Muran la doodkaaga.
- Muxaadaro laguu sheegay xalay, mudh isla siintaada.
- Mustaxiil shareecada wax ku ah, dheeh marmarintaada.
- Midabaynta aad keentay iyo, hadal macaanayska.
- Mowlaha Ilaah iyo adoon, maagay Nabigiiba.
- Muuminiin xaq wada baanu nahay, uunka maqashiinta.
- Muslimiintu inay kugu jeclaan, how malaynina’e.
- Mool naara baad dalaq ku tiri, maanka laga qaadye.
- Makhruun yahow Insha Allaah dhakhsaa, Eebe kuu madhine.
————————————————– - Markaad buug cad soo qaadateed, beenta marinaysid.
- Markii aad Ilaah baa gacmo leh, Muran ku doodaysid.
- Mid ma taro Rasuulkaad ku tiri, maydna kama roona.
- Mad-habkan aad diiday iyo, Madaxdii diinteedba.
- Murankaad gidaarada jirida, meel xun kaga tuurtay.
- Maatooyinkiyo jaahilkaad, Marin habowsiisay.
- Muslimiintu inay kugu jeclaan, how malaynina’e.
- Mool naara baad dalaq ku tiri, maanka laga qaadye.
- Makhruun yahow Insha Allaah dhakhsaa, Eebe kuu madhine.
- Makhruun yahow Insha Allaah dhakhsaa, Eebe kuu madhine.
Kaydintii: Akadimiyadda Afka iyo Suugaanta ee Murti
Qalinkii iyo Tafatirkii: Mr: Cumar Ismaaciil Digeed