Dagaal xun dabadii (Ama: kaddib), Geel Gafuure-Xume loo bixiyey ayuu Ogaadeen kasoo qaaday Isaaq iyo jilibyo Dhulbahante ah, xilliyadii ay socdeen dagaalladii Rayadka ee u dhexeeyey qabiilooyinkii Ingiriisku la socday ee uu sida gaarka ah u hubeeyey iyo kuwii Absame.

Ragga dhinaca Rayad ka diriray waxaa ka mid ahaa Cali-Dhuux Aadan, waxaana dirirtaas lagu laayey rag ka mid ahaa kuwa uu ku dhaarto abtir ahaan, oo ay isku dhow yihiin.

Haddaba, Cali-Dhuux wuxuu mariyey tixo dhowr ah oo uu ragga la jaray ugu baroor-diiqayo, waxna ku guubaabinayo. Waxaa ka mid ahaa kolkii uu lahaa:

Aniguba gankaasaan ahoo, way gablamiyeene

Gadhcaddiyo Casayrow maxaa, reer la guban waayey

Giddigii Ogaadeen maxaa loo, gondoli waayey

Gaar ahaan Abraahiin maxaa, loo ganbiyi waayey

Markii kalena waa kii lahaa: 

Anigaba cidlaa looga tagay, curadadaydiiye

Ragga cudduda weyn liyo haddaan, Caliyo soo waayey

Cabdi Gaabku iigama dareen, Cumar Abraahiine

Tixihii ay meerisyadaa kore ku jireen ayaa gaadhay Xarbi Ismaaciil Samatar oo xilligaa Jarar joogay.  Xarbi wuxuu soo faray tix aanu ka helay meerisyadan hoose oo uu ugu jawaabay Cali-dhuux.  Wuxuu yidhi Xarbi: 

Calool xumo Alleylehe raggii, ciil la baday baa og

Inuu geel cir weyn yahay raggii, ceel u shubay baa og

Inuu cawlku doodiyi ninkii, celi yidhaahdaa og

Dharku cawraduu qarin ninkii, calalna waayaa og

Subag inuu casiis yahay ninkuu, Carab u miisaa og

Cunto inay macaan tahay ninkii, kaa ceshaday baa og

Inay ceebi daba taal ninkii, calafka dhiibaa og

Cirro inay gabow tahay ninkii, la cimrisiiyaa og

Doqon inuu canaad yahay ninkii, ciirso yidhi baa og

Cududaha Ogaadeen haddii laga cabsoon waayo

Inaan layska celinayn raggii, caayi jiray baa og

Kolkii curaddadiisii la jaray, uu cidla istaagay

Cali Dhuuxba daya eega wuu, soo calaacalaye

Cabdi Gaab caruurtaadii laa, cududna kaa roone

Maxay caydu kuu qaban kartaa, waad calyocalyeyn.


Kaydintii: Akadimiyadda Afka iyi Suugaanta ee Murti

Qalinkii: Mr: Cumar Ismaaciil Digeed

By

"Abwaan Digeed waa Curiye Suugaaneed oo shaqadiisa ku saleeyay waayo-aragnimo qoto dheer oo uu u leeyahay Afka iyo Dhaqanka Soomaaliyeed. Waa Haystaha Shahaadada Labaad ee Jaamacadda (Master's Degree), taasoo u sahashay inuu suugaanta u dhex galo cilmi iyo falanqayn sare. Gabayadiisa waxaa lagu yaqaannaa xigmad, falsafad, iyo qaab-dhismeed aan caadi ahayn, taasoo ka dhigaysa mid ka mid ah abwaanada ugu tayada sarreeya ee isku daray dhaqan iyo aqoon casri ah."

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Halkan kaga boggo