Dagaal waa burbur iyo halaag
Sidaad la socotaan Dagaal iyo Nabadba,waxay ka midyihiin , waxyaabaha la xiriira nolosha , Adduunkan aan ku nool nahay.Waxaad aragteen, inkastoo qofku uu u jeedo, dhibaatooyinka faraha badan oo lagala kulmayo curinta dagaalka,
haddana wuxuu nabadda ka doortaa inuu dagaal galo asagoo aan ka fakarin inuu xal kale raadsho, si looga badbaado dhibaatooyinka aan la soo koobi Karin oo dagaalku keeni doono iyo shalleytada iyo qoomamada aan waxtar cidna u lahayn. Dagaal, guud ahaan wax la mahdin karo maaha, marka in lagu raasho Nabad, wax kastoo sababikara dagaal ayaa loo baahan yahay, siiba umadda soomaaliyeed dhexdeeda oo dhowr iyo labaatan sano muddo ka badan aragtay, soona dhedhemisey dagaal wuxuu yahay. Si loo baajiyo Dagaal iyo dhibaatooyinkiisa badan, waa in la isticmaalaa sabir iyo caqli lagu xakameyn karo Dagaalka, iyadoo la tixgelinayo dhaqankii suubanaa oo soomaalidu horay u lahaan jirtey.
Kadib, markaan si dheer uga fakarey,dhibaatooyinka iyo burburka,dagaal kastoo dhacaa la imaan karo iyo anigoo doonaya inaan dad badan oo soomaali ah la wadaago waxa dagaal yahay, iyo guud ahaan dhibaatookiisa faraha badan oo uu la yimaado , ayaan waxaan isku deyey inaan derso inta magac oo loo bixin karo dhibaatooyinka farahabadan ee ka imaan kara Dagaal kastoo qofku galo.
Ujeedada ugu weyn oo aan ka leeyahay maqaalkan, waa in dadweynaha soomaaliyeed ku fakaraan in markasta loo baahanyahay in la doorto Nabada , inta aan dagaal lagu raadin wax kastoo leysku qabto ama leysku heysto. Hoos waxaan ku qorayaa ilaa boqol sifo ama magac oo la siin karo dhibaatooyinka uu DAGAAL leeyahay, kuwaasoo ay kamid yihiin isbedelka guud oo ku dhici kara dhimirka iyo jirka qofka dagaallamaya iyo kuwa agtiisa ku nool, oo ay ugu horreyso waallidu.
1)Dagaal waa kadare
2) Dagaal waa foolxumo
3) Dagaal waa dhimasho
4) Dagaal waa dhibaato
5)Dagaal waa burbur
6) Dagaal waa hoog
7) Dagaal waa ceyrnimo
8) Dagaal waa abaar
9)Dagaal waa horornimo
10) Dagaal waa lacanad
11) Dagaal waa waalli
12) Dagaal waa kala carar
13) Dagaal waa maato-dile
14) Dagaal waa Jaahilnimo
15) Dagaal waa qabyaaladeyn
16) Dagaal waa cadaab
17) Dagaal waa biseyl la’aan
18) Dagaal waa xishood-la’aan
19) Dagaal waa silic iyo saxariir
20) Dagaal waa Doqonnimo
21) Dagaal waa sharaf la’aan
22) Dagaal waa Naxariis la’aan
23) Dagaal waa farxad la’aan
24) Dagaal waa ficil xun
25) Dagaal waa kala-dire
26) Dagaal waa isku-dire
27) Dagaal waa fitno abuure
28) Dagaal waa xumaan
29) Dagaal waa barakiciye
30) Dagaal waa ka oohiye
31) Dagaal waa nicmo burburiye
32) Dagaal waa xis la’aan
33) Dagaal waa xilkasnimo xumo
34) Dagaal waa belaayo baas
35) Dagaal waa Alle ka fogaansho
36) Dagaal waa raaxo la’aan
37) Dagaal waa maamul xumo
38) Dagaal waa qorshe la’aan
39) Dagaal waa uturid la’aan
40) Dagaal waa xasilid la’aan
41) Dagaal Allaa kadigey
42) Dagaal waa qaraabo gooye
43) Dagaal waa aan kala tagno
44) Dagaal waa maato ka oohiye
45) Dagaal waa kala dile
46) Dagaal waa qabri qode
47) Dagaal waa kala yareeye
48) Dagaal waa lagu dhintaa
49) Dagaal waa maslaxo la’aan
50) Dagaal waa cudur
51) Dagaal waa gaajo
52) Dagaal waa kala fogeeye
53) Dagaal waa shaqo la’aan
54) Dagaal waa ceeb
55) Dagaal waa Xanuun
56) Dagaal waa jeceyl dile
57) Dagaal waa lagu hoobtaa
58) Dagaal waa qarax iyo baaba’
59)Dagaal waa isnaceyb
60) Dagaal waa qaraabo gooyn
61) Dagaal waa xisdi iyo xiqdi
62) Dagaal waa naxariis laawe
63) Dagaal waa fakar laaan
64) Dagaal waa kala qeybiye
65)Dagaal waa aano abuure
66) Dagaal waa horumar la’aan
67) Dagaal Allaa xarrimay
68) Dagaal waa murugo
69) Dagaal waa laga deyriyey
70) Dagaal lama mahdin
71) Dagaal qurux maleh
72)Dagaal waa khasaaro
73) Dagaal waa Dufkubax
74) Dagaal waa waxshinnimo
75) Dagaal waa maslaxad la’aan
76) Dagaal waa cimri-gaabiye
77) Dagaal waa kala- reebe
78) Dagaal waa dibjir noqo
78) Dagaal waa sarriig la’aan
79) Dagaal waa kasmo la’aan
80) Dagaal waa aan dhimanno
81) Dagaal waa Ammaan la’aan
82)Dagaal waa laga duceystaa
83) Dagaal waa wadaniyad xumo
84) Dagaal waa liite
85) Dagaal waa bakhtiiye
86) Dagaal waa u darane
87) Dagaal waa caqli xumo
88) Dagaal waa musiibo
89) Dagaal waa naafeeye
90) Dagaal waa karaahiyo
91) Dagaal laguma cayilo
92) Dagaal waa sun
93) Dagaal waa kharaab
94) Dagaal waa Dullinimo
95) Dagaal waa naxdin iyo hanfariir
96) Dagaal waa jowr
97) Dagaal laguma degdego
98) Dagaal laguma baraaro
99) Dagaal dheef maleh
100) Dagaal waa looma riyaaqe.
Kadib, markey akhristaan dad badani maqaalkan iyo dhibaatooyinka uu leeyahay DAGAAL, oo aan kor ku soo taxay , waxaan isleeyahay, in qaar badani igu raaci doonaan , in markasta dagaal iyo colaad taagani, eeyan maslaxad iyo horumar u keeni doonin Umadda soomaaliyeed. Marka,hadaad tahay muwaadin wanaagsan, ka fakar dhibaatooyinka aabayaasheen ka soo mareen hanashada xorriyada Ummadda somaaliyeed iyo sidey markasta ugu dadaali jireen isku-duubnida Dadweynaha soomaaliyeed. Ahaw mid nabada hormuud u ah..
Xigasho: Dr Karaani
Muriyosuugaan
Mr: Cumar Ismaaciil Digeed